به گزارش پایگاه خبری‌تحلیلی هابیلیان (خانواده شهدای ترور کشور)، محمدجواد ظریف در راستای مذاکره و بررسی تحولات سوریه به مسکو سفرکرد تا طی دیداربا همتایان روسی و سوری خود به راه‌حل درون گروهی بین خود برسند. نشست مسکو جهت نزدیکی بیشتر و تحکیم مواضع میان تهران، مسکو و دمشق می‌تواند از اهمیت بسیاری برخوردار باشد. در حالی که برخی بازیگران منطقه‌ای مانند عربستان سعودی خواهان عدم ورود ایران و روسیه به حل بحران سوریه هستند، اما ائتلاف بین‌المللی به رهبری ایالات متحده به این باور رسیده که حل بحران سوریه بدون حضور نمایندگان تهران و مسکو امکانپذیر نیست. از این رو در مذاکرات لوزان از این دو کشور برای مذاکرات دعوت به‌عمل می‌آید. به بهانه سفر وزیر امور خارجه ایران به مسکو «آرمان امروز» در ارتباط با مذاکرات مسکو، حل بحران سوریه و مساله بودن یا نبودن بشار اسد در حاکمیت ملی سوریه با حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس به گفت‌وگو پرداخته است که می‌خوانید.
سفروزیر امور خارجه ایران به مسکو و نشست وی با همتایان سوری و روسی را چگونه ارزیابی می‌نمایید؟
سفر آقای ظریف به روسیه ونشستی که با همتایان سوری و روسی خود دارد، به منظور بررسی راهبردی تحولات سوریه بعد از شکست‌های اخیر داعش و سلسه تعاملاتی است که ایران با روسیه و دیگر بازیگران داشت. فضای سوریه وارد مرحله حساسی شده و آن اینکه عملا داعش در راستای دستیابی به هدف خود با شکست جدی مواجه شده است. هدف داعش ایجاد یک دولت فراگیر در عراق و سوریه بود که با ناکامی آنها در این دو کشور طرحشان با شکست روبه‌رو شده است اما پس از آن شرایط دیگری حاکم است. واقعیت این است که روس‌ها سعی کردند با آمریکا تعاملاتی را در قبال سوریه شکل دهند که همگان شاهد بودند نتیجه این تعاملات کارشکنی و عمل عکس آمریکایی‌ها علیه دولت سوریه بود. اکنون ایران، روسیه و سوریه سعی دارند شرایط جدید بعد از شکست‌های داعش را بررسی کنند و مواضع خود را در چند مورد به یکدیگر نزدیک کنند. نکته اول تعاملاتی است که با سایر بازیگران منطقه‌ای در سوریه دارند. آخرین موضع جان کری از این قرار بود که در سوریه واقعیت دیگری وجود دارد تحت عنوان ایران و روسیه که ما باید این واقعیت را درک کنیم. این جمله وی پاسخی بود به برخی بازیگران منطقه‌ای مانند عربستان و رژیم صهیونیستی که آنها خواهان ایفای نقش ایران و روسیه و پذیرش این نقش توسط کشورهای غربی درمنطقه نیستند. این موضوعی است که اگر ایران، روسیه و سوریه بتوانند مواضع خود را در آن به هم نزدیک کنند، تاثیر عملیاتی‌تری در منطقه خواهد داشت. موضوع دومی که مطرح است، نوع تعاملی است که با گروه‌های مختلف در قالب جنگ در سوریه می‌توان شکل داد. برخی از این گروه‌ها مثل جبهه النصره شرایطی دارند، برخی مانند داعش متشکل از تروریست‌های خارجی هستند و برخی از گروه‌ها هم امکان کار دارند. من معتقدم اگر در این ارتباط مواضع این ۳ کشور به یکدیگر نزدیک شود، افسانه شکست ناپذیری داعش پایان خواهد یافت. اینکه طرفین چه تعاملاتی را در سوریه داشته باشند از اهدافی است که در آنجا شکل خواهد گرفت. نکته سوم، سوریه پس از داعش است. مقدمات مذاکرات در این باب در مسکو بین ایران، سوریه و روسیه شکل خواهد گرفت. گرچه مواضع این ۳ کشور در تحولات راهبردی نزدیک است، اما امکان دارد در تحولات آتی مسائلی رخ دهد که منجر به تضعیف این مناسبات شود.
هدف مشترک هر دوطرف درگیر در بحران سوریه مقابله با داعش است، اما روش عملکرد هرکدام متفاوت است. این تفاوت چقدر می‌تواند مانع رسیدن به هدف مشترک طرفین شود؟
تغییر راهبرد طرفین در قبال سوریه تا زمانی که دشمن مشترک دارند، سخت است. تازمانی که تهدید در سوریه ادامه دارد طبیعتا مانع نزدیک است، اما برای پس از آن باید سازوکاری چیده شود که موضع ائتلاف ایران، روسیه وسوریه دچار مشکل نشود. آمریکا به دنبال همین معناست و هر روزنه‌ای را برای شکاف در این ائتلاف برمی‌تابد.
بحث حضور یا عدم حضور بشار اسد در قدرت همچنان محل اختلاف بازیگران در سوریه است. ارزیابی شما از این موضوع چیست ؟
اگر بشار اسد از سوریه برود، حتما چالش و بحران درونی درسوریه نهادیه و مزمن خواهد شد. به هرحال بشار اسد نماد سوریه است و حاکمیت ملی که شکل گرفته، اگر کنار برود، سوریه چند تکه شده و همیشه جنگ در این کشور بین گروه‌های معارض نهادینه خواهد شد. لذا هرچند کنار گذاشتن وی به عنوان مقدمه مذاکرات صلح با نگرش واگرایانه به هیچ‌وجه همخوان نیست، همین بحث باعث می‌شود برخی کشورها مانند آمریکا مواضعشان در قبال بشار اسد تغییر کند. آن بخش از بازیگرانی که تئوری سوریه بدون اسد را دنبال می‌نمودند، در حوزه نظامی با شکست مواجه شدند و به‌طور طبیعی موضع آنها در حوزه دیپلماسی نیز تضعیف می‌شود. برخی بازیگران مانند برخی کشورهای غربی و مرتجع عربی بشار اسد را بخشی از مشکل سوریه قلمداد کرده‌اند، اما واقعیت این است که اسد نه تنها بخشی از مشکل، بلکه راه‌حل سوریه است.
