در سال 1370 بنا بر تصمیم مقامات سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی ایران، دستور حمله به مقر منافقین در اردوگاه اشرف صادر شد(1).
عملیات هوایی نهاجا و متعاقب آن حمله موشکی که بعدها توسط نیروی هوایی سپاه صورت گرفت، یکی از افتخارات درخشان نیروهای مسلح کشورمان در مقابله با این گروهک تروریستی است که شاید چندان در طول این سالها به آن پرداخته نشده است.
این طرحها در زمانی اجرا شد که عراق به واسطه جنگ اول خلیج فارس در سال 1991 میلادی، تحت نظارت شدید ائتلاف بینالمللی به رهبری ایالات متحده قرار داشت و عملا اجرای هر یک از این عملیاتها نیاز به برنامه ریزیهایی به مراتب خاص داشت تا از ایجاد مشکلات موازی جلوگیری به عمل آید.
با ابلاغ دستور توسط شهید والامقام منصور ستاری فرمانده وقت نیروی هوایی ارتش، طرح حمله به کمپ اشرف برنامهریزی شد چرا که این گروه پس از شکست در عملیات مرصاد همچنان به عملیاتهای خرابکارانه در منطقه غرب کشور ادامه میدادند و نیاز بود به اقدامات آنان پاسخی قاطع داده شود.
به همین منظور طی دستورالعمل عملیاتی، بنا شد تا 9 فروند جنگنده بمب افکن F-4E فانتوم از پایگاه سوم شکاری همدان و 9 فروند جنگنده بمب افکن F-5E تایگر از پایگاه چهارم شکاری دزفول به صورت دستههای 3 فروندی و با فاصله زمانی 5 دقیقه محل اردوگاه اشرف را مورد آماج بمبهای خود قرار دهند.
رهبری دسته پروازی نخست فانتومها به عهده «خلبان باهری»، دسته دوم «خلبان پردیس» و دسته سوم «خلبان امینی» گذاشته میشود که همراه با تایگرهای دزفول در تاریخ 16 فروردین 1370 آماده اجرای عملیات میشوند.
خلبانان تایگر در حال بررسی نهایی پیش از اجرای عملیات هستند
مطابق این طرح، به فاصله 5 دقیقه به 5 دقیقه، ابتدا فانتوم ها و پس از آن تایگرها به هوا برخاسته و پس از دستیابی به هدف، نقاط مورد نظر اعم از زاغههای مهمات، مراکز لجستیکی، ستاد فرماندهی، پستها و ایستگاههای رادیویی و... یک به یک مورد هدف قرار گرفته و منهدم میشود.
در این میان یک فروند از هواپیماهای فانتوم در آتش پدافند بعثی گرفتار شده و خلبانان آن (قاسم محمدامینی و ارسلان شریفی) مجبور به خروج از هواپیما می شوند. این 2 خلبان که به اسارت دشمن درآمده بودند، 5 سال بعد به همراه سایر آزادگان به کشور بازگشتند.
این عملیات مهم و راهبردی که اخبار آن به سرعت در مراکز مهم خبری دنیا بازتاب پیدا کرد، آنچنان موفقیتآمیز بود که تا مدتها شیرازه فعالیتهای اساسی این اردوگاه را از هم پاشید، ضمن آنکه حضور گسترده 18 فروندی جنگنده بمبافکنهای نیروی هوایی کشورمان در عمق خاک عراق، با بهرهگیری از پوششهای طبیعی کوهستانی بدون کوچکترین شناسایی و همچنین مکالمه رادیویی و بهرهگیری از زبدهترین خلبانان کشور که توانایی دستیابی به هر هدفی را در سختترین شرایط داشتند، نشان از آن داشت که توان پاسخ گویی ایران به هر تهدیدی -حتی در ورای مرزها- محدود به زمان خاصی نخواهد بود.
* هر کجا لازم باشد میآییم
بمباران سال 1370 تاثیرات ویرانگری بر فعالیتهای اردوگاه اشرف داشت اما بازهم مقامات جمهوری اسلامی در خصوص پاسخ به برخی از فعالیتهای خرابکارانه این گروه، نیروی هوایی را مامور به طرحی جدید کردند و این دفعه نیز طبق دستور فرمانده وقت نیروی هوایی (شهید منصور ستاری) طرحریزی صورت گرفته و پایگاه هوایی تبریز آماده اجرای عملیات شد.
«خلبان بالازاده» فرماندهی این عملیات را بر عهده گرفت؛ عملیاتی که طی آن قرار بود 4 فروند جنگنده بمب افکن F-5E تایگر به همراه یک فروند جنگنده دوکابین F-5F در نقش رهبر در تاریخ 18 آبان ماه 1373 به سمت هدف رهسپار شوند(2).
این عملیات نسبت به نمونه مشابه خود در سالهای قبل تفاوتی شگرفت داشت و آن هم حضور در منطقهای بود که این بار تحت عنوان ناحیه پرواز ممنوع توسط نیروهای ائتلاف بینالمللی به شدت محافظت میشد.
با شکست حکومت بعث در جنگ اول خلیج فارس، کشورهای درگیر در جنگ، 2 منطقه پرواز ممنوع را در شمال و جنوب عراق تعیین کردند که هر هواپیمای حاضر در آن به جهت اجرای عملیات در صورت عدم هماهنگی هدف قرار میگرفت، لذا موقعیت هدف در بالای مدار 32 درجه که به عنوان ناحیه پرواز ممنوع شمال عراق در نظر گرفته میشد، حساسیت عملیات را بیش از پیش میکرد. به همین دلیل، رهبری دقیق دسته پروازی، اهمیت فراوانی داشت.
با عنایت به توان پروازی دسته مذکور که در آن بهترینهای نهاجا حضور داشتند، علاوه بر سکوت کامل رادیویی و عدم شناسایی توسط رادارهای ائتلاف، محل مورد نظر به دقت کشف و سپس بمباران شد که از رهگذر آن آسیب فراوانی به آن وارد گردید، ضمن آنکه پس اجرای عملیات، بنا بر آنچه در خاطرات خلبان بالازاده آمده است، 30 فروند از جنگندههای ایالات متحده جهت رهگیری هواپیماهای ایرانی از پایگاه هوایی اینجرلیک ترکیه و همچنین پایگاهی در شمال عراق به پرواز درمیآیند که البته راه به جایی نبرده و دسته پروازی تبریز به سلامت به پایگاه خود باز میگردد.
1- کتاب «در غربت جنگیدیم» خاطرات سرتیپ خلبان رضا پردیس فرمانده اسبق نیروی هوایی ارتش
2- کتاب «آسمان مال من بود» خاطرات سرهنگ خلبان صمد بالازاده
